Trong nhóm thủ thuật điện thoại, máy tính và khôi phục dữ liệu, có một chủ đề rất quen thuộc: sao lưu trước khi mang máy đi sửa. Đây cũng là bước bị bỏ qua nhiều nhất. Nhiều người chỉ nhớ ra khi thợ báo phải thay ổ cứng hoặc khi màn hình cảm ứng đã liệt.
Lúc đó ảnh cũ, danh bạ hay file công việc có thể đã khó lấy lại. Bạn không cần hiểu sâu về kỹ thuật để tránh tình huống này. Chỉ cần vài thao tác đơn giản trước khi giao máy cho tiệm. Bài viết này liệt kê những việc nên làm trước khi mang điện thoại hoặc laptop đi sửa, áp dụng cho cả lỗi nhỏ lẫn lỗi lớn.
Table of Contents
Sao lưu ảnh và danh bạ trước tiên
Ảnh chụp và danh bạ thường là thứ người dùng tiếc nhất khi mất. Với điện thoại Android, bạn có thể bật đồng bộ Google Photos trong phần cài đặt. Máy sẽ tự tải ảnh lên đám mây khi có mạng. Với iPhone, iCloud làm việc tương tự, miễn là dung lượng còn đủ chỗ.
Nếu màn hình cảm ứng đã hỏng và không bấm được, việc đồng bộ trước đó càng quan trọng. Khi máy đã không thao tác được, bạn gần như không thể tự sao lưu. Lúc đó chỉ còn cách nhờ thợ tháo máy lấy dữ liệu thủ công, vừa mất thời gian vừa có thể tốn thêm phí.
Đừng quên tin nhắn và dữ liệu ứng dụng chat
Zalo và các ứng dụng chat khác thường lưu lịch sử trò chuyện ngay trên máy, không tự đưa lên mây như ảnh. Bạn nên vào phần cài đặt của từng ứng dụng, tìm mục sao lưu trò chuyện, rồi lưu vào email hoặc bộ nhớ đám mây của chính ứng dụng đó. Việc này chỉ mất vài phút nhưng giữ được nhiều đoạn hội thoại quan trọng với khách hàng hoặc người thân.
Tài liệu tải về, file tạm và mật khẩu wifi đã lưu cũng nên được ghi lại ở đâu đó. Bạn không cần sao lưu mọi thứ. Chỉ cần giữ những gì không thể làm lại được.
Dùng máy tính để sao lưu toàn bộ
Nếu điện thoại vẫn bật được và cảm ứng còn hoạt động, cách chắc chắn nhất là kết nối với máy tính. Copy ảnh và video sang một thư mục riêng trước khi giao máy. Nếu chưa quen thao tác này, bạn có thể tham khảo cách kết nối điện thoại với máy tính win 11 để làm theo từng bước. Cách này chậm hơn đồng bộ đám mây nhưng chắc chắn hơn, vì file được lưu ngay trên ổ cứng của bạn.
Với laptop mang đi sửa lỗi phần cứng như bàn phím hay quạt tản nhiệt, nguyên tắc cũng tương tự. Hãy sao chép dữ liệu quan trọng ra ổ cứng ngoài hoặc USB trước. Nhiều máy vẫn khởi động bình thường và thợ chỉ tháo ra thay linh kiện. Nhưng rủi ro mất điện hay va chạm trong lúc sửa vẫn có thể xảy ra.
Khi sao chép, nên kiểm tra thử vài file ngẫu nhiên xem mở được không. Một bản sao bị lỗi mà bạn không biết sẽ gây cảm giác yên tâm giả. Mất thêm một phút kiểm tra thường đáng giá hơn nhiều.
Khi máy đã hỏng, khôi phục dữ liệu là bước cứu vãn
Có những tình huống máy đã hỏng trước khi kịp sao lưu. Ví dụ ổ cứng bị lỗi, hoặc vô tình xóa nhầm thư mục quan trọng. Lúc này, phần mềm khôi phục dữ liệu như Recuva – khôi phục dữ liệu đã xoá có thể giúp lấy lại một phần file. Chỉ tải phần mềm từ trang chính thức của nhà phát hành để tránh bản bị chèn mã độc.
Cơ hội thành công thường cao hơn nếu bạn ngừng dùng ổ đĩa đó ngay. Mỗi lần ghi thêm dữ liệu có thể đè lên đúng chỗ file cũ đang nằm. Vì vậy, khi phát hiện mất dữ liệu, hãy hạn chế cài thêm chương trình hoặc tải thêm file vào máy. Sau đó mới tính đến việc khôi phục.
Nếu cần đọc thêm về các cách lấy lại dữ liệu trên cả điện thoại và máy tính, bạn có thể xem thủ thuật khôi phục dữ liệu điện thoại và máy tính. Bài này nêu các bước cơ bản để bạn không làm mất thêm dữ liệu trong lúc thử.
Xóa dữ liệu riêng tư trước khi giao máy cho thợ
Sao lưu xong không có nghĩa là đã xong việc. Trước khi đưa máy cho thợ, hãy đăng xuất tài khoản ngân hàng, ví điện tử và các ứng dụng lưu mật khẩu tự động. Nếu máy vẫn mở được, hãy xóa vân tay hoặc khuôn mặt đã lưu, và đổi mật khẩu tạm thời để hạn chế rủi ro.
Với máy tính cần cài lại Windows, việc sao lưu càng bắt buộc vì toàn bộ ổ hệ thống có thể bị xóa sạch. Nếu bạn định nhờ tiệm cài lại máy, hãy hỏi trước họ có làm gì với dữ liệu cũ không, và yêu cầu ghi rõ trong biên nhận.
Chọn nơi sửa uy tín cũng là cách bảo vệ dữ liệu
Ngoài việc tự sao lưu, nơi bạn chọn để sửa máy cũng ảnh hưởng đến an toàn dữ liệu. Nhiều tiệm uy tín có quy trình ghi biên nhận tình trạng máy rõ ràng trước khi nhận sửa. Có nơi còn cho khách theo dõi quá trình tháo máy. Điều này giúp bạn yên tâm hơn khi giao thiết bị chứa nhiều thông tin cá nhân.
Bạn cũng nên hỏi xem thợ có cần mở khóa màn hình hay đăng nhập tài khoản không. Chỉ cung cấp thông tin đúng với mục đích sửa. Nếu thấy yêu cầu lạ, hãy dừng lại và hỏi thêm trước khi làm tiếp.
Nếu bạn đang tìm thêm mẹo sử dụng thiết bị và tiêu dùng thông minh, có thể ghé tieudungtonghop.vn. Đây là nơi tổng hợp các chủ đề đời sống số gần gũi với người dùng phổ thông.
Kiểm tra lại trước khi rời tiệm sửa
Trước khi bước ra khỏi cửa tiệm, dành thêm một phút kiểm tra lại biên nhận. Số IMEI, tình trạng máy lúc giao và thời gian hẹn lấy nên được ghi rõ, để tránh tranh cãi về sau nếu có phát sinh. Nếu thợ báo cần format hoặc thay ổ cứng, hãy hỏi kỹ xem dữ liệu cũ có được giữ lại hay không.
Sao lưu dữ liệu trước khi sửa máy không phải việc phức tạp, chỉ cần vài phút chuẩn bị. Nhưng chính vài phút đó có thể giúp bạn tránh cảm giác mất trắng ảnh cũ hay file công việc quan trọng.
